Waardebewust ontwerpen
Een van de centrale noties in het ethisch denken van de laatste jaren over technologie en innovaties is “value-sensitive design”, ofwel waardebewust ontwerpen: het in een vroeg stadium van het ontwikkelingsproces of toepassing van technologie of infrastructuur nadenken over relevante maatschappelijke en morele waarden en het inbouwen daarvan in de innovatieve projecten, processen, artefacten, systemen, of infrastructuur.
Waardebewust ontwerpen stelt makers in staat conflicterende maatschappelijke waarden in slim design een plaats te geven en te verenigen en zodoende een win-win situatie te bereiken. Als je buiten wilt wandelen, en je wilt droog blijven, maar het regent, brengt een innovatie als de paraplu uitkomst. Als je privacy en veiligheid wilt, moet je geen gewone camera’s ophangen maar camerasystemen, die je zo kunt regelen dat je beelden van de publieke ruimte beschikbaar hebt, maar tegelijkertijd beperkingen kunt opleggen aan het gebruik ervan. De gemeenschap profiteert daarvan omdat beter rekening wordt gehouden met maatschappelijke waarden als veiligheid en privacy. Bedrijven worden er beter van, omdat innovaties makkelijker geaccepteerd worden. De economie wordt er beter van omdat er succesvoller en sneller geďnnoveerd wordt.
Meer lezen?
- Interview met onderzoeker Ibo van de Poel in TBM Quarterly, maart 2009
