Maatschappelijk verantwoord innoveren
Bedrijven worden in toenemende mate afgerekend door klanten, aandeelhouders, de overheid en belangengroeperingen op hoe ze ondernemen en produceren. Er wordt van hen verwacht dat ze maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook overheden en investeerders, zoals pensioenfondsen stellen in dit opzicht morele eisen. Veel bedrijven hebben de afgelopen jaren bedrijfscodes geformuleerd; ze informeren en trainen hun personeel met betrekking tot ethiek en integriteit. Te verwachten valt echter dat de vraag vanuit de maatschappij de komende jaren verder zal gaan dan persoonlijke integriteit. Van high tech bedrijven wordt verwacht dat ze niet alleen maatschappelijk verantwoord ondernemen maar ook maatschappelijk verantwoord innoveren. Het gaat dan niet alleen om duurzaamheid, veiligheid en gezondheid, maar ook om accountability, transparantie, privacy en meer algemene ethisch en maatschappelijke zorgen over ingrijpen in de – menselijke – natuur.
De ervaringen met biotechnologie hebben geleerd dat onvoldoende maatschappelijk draagvlak voor innovaties kan leiden tot extra kosten, vertraging van innovatietrajecten of zelfs het mislukken van innovaties en problematische verantwoording achteraf. Soortgelijke kwesties worden bijvoorbeeld verwacht rond nanotechnologie en neurotechnologie, en a fortiori rond de convergentie van nieuwe revolutionaire technologie. In de Verenigde Staten en Europa staat vroegtijdige identificatie van eventuele nadelige gevolgen van nanotechnologie en converging technologies dan ook hoog op de politieke agenda. Ook voor minder controversiële technologie geldt dat innovaties vaak makkelijker geaccepteerd worden en succesvoller zijn als ze vroegtijdig worden afgestemd op maatschappelijke vragen en zorgen.
NWO programma ‘Maatschappelijk Verantwoord Innoveren’ (MVI)
De Nederlandse onderzoeksorganisatie NWO heeft in juni 2008 een nieuw subsidieprogramma gelanceerd, getiteld ‘Maatschappelijk Verantwoord Innoveren’, ofwel MVI. Dit programma zal ethische en sociale verkenningen van wetenschap en technologie financieren. Al het onderzoek moet multidisciplinair zijn. Prof. Jeroen van den Hoven, wetenschappelijk directeur van 3TU.Ethics, is voorzitter van de programmacommissie die dit programma voorbereid heeft. Meer informatie over dit subsidieprogramma is te vinden op www.nwo.nl/mvi.
Zie ook:
